ئاراس وەلی: هیچ بڕیارێك بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی‌ یه‌كتر و کۆبونەوە نه‌دراوه
ئه‌ندامێكی‌ جڤاتی نیشتیمانی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان رایده‌گه‌یه‌نێت: هه‌مو كێشه‌كانمان به‌ راشكاوانه‌ به‌ وه‌فده‌كه‌ی‌ پارتی‌ راگه‌یاندوه‌ و هیچ بڕیارێك بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی‌ یه‌كتر و کۆبونەوە نه‌دراوه.

ئاراس وەلی، ئه‌ندامی‌ جڤاتی نیشتیمانی و ئەندامی شاندیی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان لە کۆبونەوەکە لە دیمانەیەکدا لەگەڵ (تۆڕی میدیای گۆڕان) رایگه‌یاند: بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان له‌ كۆبونه‌وه‌كه‌دا گفتوگۆی‌ راشكاوانه‌ی‌ له‌سه‌ر هه‌مو كێشه‌ و قه‌یرانه‌كانی‌ هه‌رێم له‌گه‌ڵ وه‌فده‌كه‌ی‌ پارتیدا كردوه‌، به‌ راشكاوی‌ هه‌مو كێشه‌كانی‌ خستوەته‌ڕو.

ئاشكرای كرد؛ بزوتنه‌وی‌ گۆڕان زۆرترین جه‌ختی‌ له‌سه‌ر خاڵه‌كانی‌ ناو به‌یاننامه‌كه‌ كردوەته‌وه‌ به‌ تایبه‌ت موچه ‌و بژێوی‌ ژیانی‌ هاوڵاتیان.

دەقی دیمانەکە

- خەڵکێکی زۆر چاوی لەسەر کۆبونەوەکەو ئەنجامەکەی بو، دەرئەنجامی کۆبونەوەکە چی بو؟
ئاراس وەلی: ماوەیەکی زۆرە ئێمەو پارتی کۆبونەوەی رەسمیمان نەکردوە، وەکو هەنگاوێک پارتی هاتبون، وەرەقەیەکی شەش خاڵیان هێنابو بۆ ئێمە، بۆ چارەسەری قەیرانەکان، گفتوگۆی ئەو شەش خاڵەی ئەوان و بیروبۆچونەکانی خۆمان کردوە، ئێمە گفتوگۆی‌ راشكاوانه‌مان له‌سه‌ر هه‌مو كێشه‌ و قه‌یرانه‌كانی‌ هه‌رێم له‌گه‌ڵ وه‌فدی‌ پارتیدا كردوه‌، به‌ راشكاوی‌ هه‌مو كێشه‌كانمان‌ خستوەته‌ڕو، کۆبونەوەکەش ئەو دەرئەنجامەی بەدەستەوەدا کە هەردولا گفتوگۆی بیروبۆچونەکانی خۆی کردوە، بەڵام هیچ بڕیارێکی تایبەتمان نەداوە بەوەی کۆبونەوەی تر بکەین.

- ئەندامێکی وەفدی پارتی دەڵێت ئێمە وەرەقەیەکی شەش خاڵیمان داوەتە بزوتنەوەی گۆڕان و پێمان وتون گفتوگۆی لەبارەوە بکەن و دەرگامان کراوەیە بۆ ئەوەی قسەیەکیان هەبێت لەمبارەیەوە. واتە ئێستا پارتی چاوەڕێی ئێوەیە
ئاراس وەلی: ئێمە هەر لە کۆبونەوەکەدا بۆچونی خۆمان لەسەر ئەو شەش خاڵە باسکردو پێمان وتن، بەوپێیەی بەڕێز رێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان و ژمارەیەک لە ئەندامانی خانەی راپەڕاندن بەشداری کۆبونەوەکە بون و دەسەڵاتی ئەوەمان بوە تاوتوێی بابەتەکان بکەین، واتە شتێک نەبوە ئێمە وەفدێک بین و بچین گفتوگۆی لەسەر بکەین، بەڵام بەگشتی لەو خاڵانەی ئەوان هێنابویان، گفتوگۆی چروپڕو ئەوەی کە چەندین ساڵە لە میدیاکانی خۆمان و کۆبونەوەکاندا ئەیڵێن هەمان بیروبۆچونمان پێ وتون.

- هەنگاوی دواتری پارتی و بزوتنەوەی گۆڕان چی دەبێت؟ کۆبونەوەی تر دەکەن، ئەوان چاوەڕێی ئێوەن، ئێوە چاوەڕێی ئەوانن؟
ئاراس وەلی: هیچ وادەیەکی تایبەتمان دانەناوە کۆبونەوەی تر بکەینەوە، یەکێک لەو خاڵانەی ئەوان جەختیان لەسەر دەکردەوە ئاسایی کردنەوەی پەیوەندی پارتی و گۆڕان بو، ئێمە جەختمان کردەوە کە پەیوەندی هێزە سیاسییەکانی سەر گۆڕەپانی سیاسی کوردستان پەیوەندیەکی باش بێت، کەشێکی سەقامگیر هەبێت بۆ ئەوەی گفتوگۆ و دیالۆگ بکرێت و بەشێوەیەکی بەرپرسانە لە کێشەو قەیرانەکان بکۆڵینەوەو چارەسەریان بۆ بدۆزینەوە، رێز لە یاسا بگرین و پێگەو رۆڵی دامەزراوەکانی حوکمداری رۆڵ و کاریگەری و نەخشی خۆیان هەبێت.

- ئەوان دەڵێن فەرمون پەرلەمان ئاسایی بکەینەوەو دواتر گفتوگۆ لەسەر هەمو شتێک بکەین، ئێوەش بۆچونتان وایە گفتوگۆ لەسەر هەمو شتێک بکەن دواتر پەرلەمان ئاسایی بکرێتەوە. ئەم دو دنیا بینیە جیاوازیەکەیان لەچیدایە. بۆچی لەسەر ئەم جیاوازیە کۆک نەبون و رێک نەکەوتن؟
ئاراس وەلی: قەیرانێکی گەورە کە لە (12)ی ئۆکتۆبەر پەرلەمان پەکخراوە و حکومەت ئیفلیج کراوە، ئێمە ئەڵێین بۆ ئەوەی ئەمە دوبارە نەبێتەوە، هەر ئەوە نیە بڵێی لە فڵان رۆژدا ئاسایی بێتەوە، ئەبێ میکانیزمێک یا رێککەوتنێکی سیاسی هەبێت بۆ ئەویە ئەم کارە دوبارە نەبێتەوە، کاتێکیش پەرلەمان ئاسایی دەبێتەوە بە چ میکانیزمێک بێت، ئێمە ئەڵێین با پەرلەمان ئاسایی بکرێتەوەو کارەکانی خۆی بکات، کارە یاسایی و تەشریعی و چاودێرییەکانی خۆی بکات، بەڵام بە چ میکانیزمێک بەو دۆخەی کە ئەو قەیرانە دروست بوەو هەروا بوترێ هیچ نەبوەو با بچینەوە پەرلەمان، ئێمە قەناعەتمان بەوە نەکردوە، ئێمە بڕوامان بەوەیە چ ئێمەو چ پارتی و هێزە سیاسییەکانی تر بێین لەسەر میکانیزمێک رێکەوین.  پێش ئاسایی کردنەوەی پەرلەمان بۆ ئەوەی کە پەرلەمانمان ئاسایی کردەوە ئاسایی بێتەوە نا ئاسایی نەبێت. ئەمە نەبێت دەرگاکەی داخرێت و بکرێتەوە.

- ئەو رێککەوتنە سیاسییە مەبەستت چیە؟
ئاراس وەلی: ئەو فراکسیۆنانەی لە پەرلەمانن بێگومان سەر بە لایەنێکی سیاسین. ئەم حیزبە سیاسیانە ئەجیندای تایبەتی خۆیان هەیە لە پەرلەمان. پەرلەمان نە هی پارتییە نە هی ئێمە نە هی لایەنەکانە. پەرلەمانی خەڵکە لەڕێگەی نوێنەرەکانییەوە، بۆ ئەوەی ئەم جۆرە بێ رێزی و سوکایەتییە بە پەرلەمان نەکرێ، بۆ ئەوەی بەڕاستی بناغەی حوکمڕانیەکی باش دابنێین، لە نەبونی دەستوردا ئەبێ سیاسیەن رێکەوین و خاڵ لەسەر پیتەکان دابنێین و تەحرینی ئەوە بکەین جارێکی تر ئاوا لەم پەرلەمانە بکرێت، خاڵێکی تر ئەوەیە پەرلەمان لە روکەشی دەربکەین و ببێتە دامەزراوەیەکی ئەوتۆ کە پێگەی خۆی بۆ بگەڕێتەوە، هەڵوێست و بۆچونی گۆڕان بۆ ئەو رێککەوتنە سیاسیە رونە، لەماوەی هەشت ساڵی رابردودا گۆڕان لە بەرنامەی خۆیدا ئەمەی رون کردوەتەوە، لەوانە؛ دەبێت یاسا سەروەر بێت و رێزی لێ بگیرێت و هەموان لەبەردەم یاسا سەروەر بن.

-  ئەو رێککەوتنە سیاسیەی باسیدەکەن بەو ماوە کەمە دەکرێت لەکاتێکیشدا دەوترێت پەرلەمان پێش ریفراندۆم دەستبەکاربێتەوە، هەمو ئەوانەی باسی دەکەی هێزە سیاسییەکان دەتوانن پێش ئەو وادەیە لەسەری رێکەون؟
ئاراس وەلی: ئەم خولەی پەرلەمان ماوەی دو مانگی ماوە، ئەگەر کارا کردنەوەی پەرلەمانیش بۆ پرسی ریفراندۆمە ئەمە کارێکی خراپەو ئێمە لەگەڵ ئەوەدا نین. پەکخستنی پەرلەمان پەیوەندی نەبوە بە پرسی ریفراندۆمەوە. ئە پەلەپەلەش کە ریفراندۆم لە 25ی ئەیلولدا بکەی و پەرلەمان و حکومەتیش کارا بکەیتەوە ئەمە بە رۆژو دو رۆژ نایەتەدی. هەروەها پرسی سەربەخۆیی ئەمە پرسێکی چارەنوسسازو نیشتیمانیە، پرسی هەمومانە ناکرێت بەو شێوەیە کاری لەسەر بکرێت.
بۆیە بەو شێوازەی ئەوان و بەو تێگەیشتنەی ئەوان، پێموایە بەو ماوەیە و ئاوا پەرلەمان ئاسایی ناکرێتەوە.

- ئەی سەبارەت بە جیاوازی دنیابینی ئێوەو پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ پرسی ریفراندۆم، ئەمە لە کۆبونەوەکەدا چۆن بو؟
ئاراس وەلی: ئێمە دژی ریفراندۆم و سەربەخۆیی وڵاتی خۆمان نین، دژی ئەو خەونە نین کە تاک بە تاکی ئەم وڵاتە خەونی پێوە دەبینێت کە ئازاد و سەربەخۆ بێت و کیانێکی سیاسی خۆی و لەسەر نەخشەی وڵاتان بون و سنوری خۆی هەبێت. ئەمە بەڕاشکاوی لە بەرنامەی گۆڕان دا باسکراوە. کاک نەوشیروان مستەفا لە وتاری نەورۆزەکەی زۆر بەڕونی ئەمەی باس کردوە کە کۆڵەکەکانی حکومڕانی لەم وڵاتە چۆنن و دەوڵەتی کوردی لەسەر ئەرزی واقیع چۆن دەبێت، بەڵام کردنی ریفراندۆم وەک پرسێکی گەورەی میللی چارەنوسساز بۆ ئەم وڵاتە، دەبێت مەترسییەکانیشی لەبەرچاو بگیرێت، ریفراندۆم نابێت ببێتە ئەو وەسیلەیەی کە ماڵی ئێمە پەرش و بڵاو بکات، چونکە سەرکێشیکردن بە پرسی ریفراندۆم و یان بە چارەنوسی ئەم ئەزمونی ئێستا کە هەمانە و کە بەهەمو کەموکورتییەکانیەوە ئێمە بە ئەزمونی خۆمانی دەزانین، وە ماندوش بوین لەم ئەزمونەدا، بۆیە ناکرێت پێداویستییەکانی کردنی ریفراندۆمت بە تەواوەتی جێبەجێ نەکردبێت وە بێیت ریفراندۆم بکەیت. پێداویستییەکانی ریفراندۆم دەبێت وا بێت کە هێزە سیاسییەکان و خەڵک هەموی بە گشتی رەزامەند بن لەسەر ئەوەی ریفراندۆم بکرێت، خەڵک ئازادە لەوەی دەنگ دەدات یاخود نا، بەڵام لەروی خیتابی سیاسی و ئیعلامی و لەروی دروستکردنی بناغەی پارێزگاریکردن لە ئەنجامی ریفراندۆم و لەروی ئەوەی سوپایەکی میللی و ئابورییەکی تۆکمە و پەیوەندییەکان لەگەڵ دەوروبەر و دونیا، جگە لەوەش لەروی سایکۆلۆژییەوە خەڵکەکەی خۆتت بۆ ئەمە ئامادەکردبێت.

- ئێوە پێتان وایە ئامادە نیە؟
ئاراس وەلی: ئێمە پێمان وایە بابەتی سەربەخۆیی و ئازادی لە هەناوی هەمو تاکێکی ئەم وڵاتەدایە و بابەتێک نیە جێگەی گفتوگۆ بێت، بەڵام ئەم پرسە و بەستنەوەی بە کۆمەڵێک ململانێی حیزبی و تەخوینکردنی کۆمەڵێک خەڵکەوە کارێکی خراپە و خراپ مامەڵە لەگەڵ ئەم پرسە دەکرێت، ئەوەش دەمانگەیەنێتە حاڵەتێک کە تۆ لەناو میللەتەکەتدا جۆرێک لە ناکۆکی و دوبەرەکی دروست دەبێت، میللەتێک کە ناکۆک و پەرش و بڵاوبێت، ناتوانێت بەرگەی هەڕەشەی دەرەکی بگرێت.
23/08/2017
زیاتر...
هیچ بابەتێک به‌رده‌ست نیه‌ .